Overzicht en bestrijding van kinderziektes
Kinderziektengids

De hand-, voet- en mondziekte wordt veroorzaakt door een virus en komt vooral voor bij kinderen van 1 tot 5 jaar. Het begint meestal met enkele dagen hangerigheid, koorts en keelpijn. Daarna ontstaan op de tong, de binnenkant van de wangen en het tandvlees rode vlekjes die overgaan in blaasjes. Soms barsten deze blaasjes open en worden het pijnlijke zweertjes. Kort daarna krijgt ruim de helft van de kinderen kleine blaasjes op de handpalmen en voetzolen, en aan de zijkanten van de vingers en de tenen. Ook kunnen er blaasjes ontstaan op de billen. De blaasjes jeuken niet en trekken binnen één tot twee weken vanzelf weg. Soms wordt de aandoening wel mond-en-klauwzeer genoemd, maar het is een heel andere ziekte dan mond-en-klauwzeer bij dieren.

Waar moet u op letten?

Bij zuigelingen kan de hand-, voet- en mondziekte ernstig verlopen. Jonge kinderen kunnen snel uitdrogen, wanneer ze door de pijnlijke zweertjes in de mond niet goed drinken. Het is een enkele keer voorgekomen dat de hand-, voet- en mondziekte in de eerste drie maanden van de zwangerschap leidde tot een miskraam. Maar de meeste zwangeren krijgen geen of milde klachten bij besmetting met de hand-, voet- en mondziekte.

Wat kunt u zelf doen?

Bij de hand-, voet- en mondziekte zijn geen speciale maatregelen nodig. Laat kinderen met koorts goed drinken. Eten is minder belangrijk. Bij blaasjes in de mond kunnen koude dranken of waterijsjes de pijn verlichten. Goede hygiënemaatregelen, zoals handen wassen en het gebruik van papieren hand- en zakdoekjes kunnen verspreiding van de ziekte voorkomen. Ook het gebruik van papieren luiers kan helpen om verspreiding tegen te gaan.

Welke medicijnen kunt u geven?

De hand-, voet- en mondziekte gaat vanzelf over en er zijn geen medicijnen die de genezing versnellen. Bij koorts kunt u paracetamol geven. Kinderen voelen zich dan vaak minder ziek.

Bij hand-, voet- en mondziekte zijn er blaasjes op
handen en voeten en in de mond
hand-, voet- en mondziekte

Is de hand-, voet- en mondziekte besmettelijk?

De hand-, voet- en mondziekte is besmettelijk vanaf ongeveer een week voordat de eerste verschijnselen optreden en kan wel enkele maanden aanhouden. Het virus verspreidt zich door praten, hoesten, niezen of contact met snot of speeksel. Ook door vocht uit de blaasjes of contact met ontlasting kunnen andere mensen besmet raken. Het duurt na besmetting drie tot zes dagen voordat iemand ziek wordt.

Naar school of het kinderdagverblijf?

Kinderen met de hand-, voet- en mondziekte zijn al een week voordat de ziekte zichtbaar is besmettelijk. Bovendien is het meestal een onschuldige aandoening. Daarom is het niet zinvol om kinderen thuis te houden om besmetting van andere kinderen te voorkomen.

Wanneer naar de huisarts?

Neem contact op met de huisarts:

  • als het kind erg ziek is of als het kind minder dan de helft drinkt van wat het normaal drinkt;
  • bij erg pijnlijke blaartjes in de mond. De huisarts kan dan een verdovende gel voorschrijven.